Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu
Quảng Nam với công tác sản xuất và cung ứng cây giống sâm Ngọc Linh cho người dân và doanh nghiệp
Quảng Nam với công tác sản xuất và cung ứng cây giống sâm Ngọc Linh cho người dân và doanh nghiệp
Sâm Ngọc Linh (Panax Vietnamensis Ha et Grushv.) là loại sâm quý thuộc họ Nhân sâm (Araliaceae), còn gọi là Sâm Việt Nam, Sâm Khu 5 (K5), củ Ngải rọm con, hay cây Thuốc giấu… được tìm thấy tại vùng núi Ngọc Linh thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam và 2 huyện Đăk Glei, Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum. Cây sâm Ngọc Linh có chứa 52 hợp chất saponin, trong đó có 26 hợp chất saponin không có trong các loại sâm khác.
Việc bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam chính là bảo vệ sự cân bằng môi trường sinh thái, bảo vệ sự đa dạng sinh học, phát triển kinh tế địa phương và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Phát triển cây sâm Ngọc Linh trong giai đoạn tới cũng mở ra cơ hội rất lớn cho việc giao thương, tham gia thị trường quốc tế về dược liệu và dược phẩm có nguồn gốc tự nhiên. Trồng sâm Ngọc Linh không chỉ tạo ra việc làm cho người lao động mà còn góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định cuộc sống cho bà con người đồng bào dân tộc thiểu số. Hơn nữa, còn góp phần tăng trưởng kinh tế địa phương, đẩy nhanh quá trình xây dựng nông thôn mới ở miền núi, ở vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, bảo vệ môi trường tiến đến ổn định tình hình an ninh chính trị tại địa phương.
Hình ảnh: Lãnh đạo tỉnh Quảng Nam thăm và làm việc tại Trạm Dược liệu
Trà Linh thuộc Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam
Trung tâm được UBND tỉnh Quảng Nam giao quản lý hơn 50,25 ha rừng tự nhiên để thực hiện nhiệm vụ bảo tồn và phát triển cây sâm Ngọc Linh. Đến nay, Trung tâm đã tổ chức trồng phát triển cây sâm Ngọc Linh hơn 10 ha rừng tự nhiên với hơn 260.000 cây. Trên cơ sở vườn Sâm giống gốc này, Trung tâm phấn đấu sản xuất ra nguồn cây giống để cung ứng cho người dân và doanh nghiệp, góp phần mở rộng diện tích trồng sâm trên địa bàn huyện Nam Trà My.
Mặt khác, Trung tâm là đơn vị có chức năng tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động bảo tồn, phát triển cây sâm Ngọc Linh và các loại cây dược liệu khác, tham gia đào tạo, nghiên cứu khoa học và hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng, chăm sóc cây dược liệu cho nhân dân. Trong đó, công tác sản xuất và cung ứng cây giống có nguồn gốc và đảm bảo chất lượng cho các doanh nghiệp, người dân trên địa bàn huyện Nam Trà My và các huyện miền núi trong tỉnh Quảng Nam là một trong những nhiệm vụ quan trọng được quan tâm hàng đầu.
Trạm Dược liệu Trà Linh trực thuộc Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và chăm sóc Vườn bảo tồn sâm Ngọc Linh của Tỉnh. Với vị trí nằm trên dãy núi Ngọc Linh, huyện Nam Trà My với độ cao gần 2.000m so với mực nước biển. Biên độ giữa ngày và đêm tương đối khác biệt, về mùa đông nhiệt độ ban ngày 16 - 18oC, nhiệt độ ban đêm giảm xuống còn 8 - 12oC, độ ẩm trên 85%. Nơi đây, quanh năm mây mù che phủ, thời tiết thay đổi thất thường cuộc sống, công việc của viên chức và người lao động tuy gặp nhiều khó khăn vất vả nhưng vẫn cố gắng nâng niu chăm bẵm từng chồi non. Để có được cây Sâm giống cung ứng cho người dân và doanh nghiệp, tập thể lãnh đạo, viên chức và người lao động của Trung tâm luôn tuân thủ theo quy trình từ lựa chọn hạt giống, xử lý kỹ lưỡng giá thể trước khi gieo hạt, rồi các khâu chăm sóc cây sâm giống tưởng chừng như đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và làm việc với tinh thần đầy trách nhiệm.
Mặt khác, Trung tâm là đơn vị có chức năng tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động bảo tồn, phát triển cây sâm Ngọc Linh và các loại cây dược liệu khác, tham gia đào tạo, nghiên cứu khoa học và hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng, chăm sóc cây dược liệu cho nhân dân. Trong đó, công tác sản xuất và cung ứng cây giống có nguồn gốc và đảm bảo chất lượng cho các doanh nghiệp, người dân trên địa bàn huyện Nam Trà My và các huyện miền núi trong tỉnh Quảng Nam là một trong những nhiệm vụ quan trọng được quan tâm hàng đầu.
Trạm Dược liệu Trà Linh trực thuộc Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và chăm sóc Vườn bảo tồn sâm Ngọc Linh của Tỉnh. Với vị trí nằm trên dãy núi Ngọc Linh, huyện Nam Trà My với độ cao gần 2.000m so với mực nước biển. Biên độ giữa ngày và đêm tương đối khác biệt, về mùa đông nhiệt độ ban ngày 16 - 18oC, nhiệt độ ban đêm giảm xuống còn 8 - 12oC, độ ẩm trên 85%. Nơi đây, quanh năm mây mù che phủ, thời tiết thay đổi thất thường cuộc sống, công việc của viên chức và người lao động tuy gặp nhiều khó khăn vất vả nhưng vẫn cố gắng nâng niu chăm bẵm từng chồi non. Để có được cây Sâm giống cung ứng cho người dân và doanh nghiệp, tập thể lãnh đạo, viên chức và người lao động của Trung tâm luôn tuân thủ theo quy trình từ lựa chọn hạt giống, xử lý kỹ lưỡng giá thể trước khi gieo hạt, rồi các khâu chăm sóc cây sâm giống tưởng chừng như đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và làm việc với tinh thần đầy trách nhiệm.
Hình ảnh: Một góc nơi đỉnh núi Ngọc Linh
Để cây Sâm giống sinh trưởng phát triển tốt ngoài tự nhiên, ngoài các biện pháp lâm sinh thì phải bảo vệ môi trường tự nhiên dưới tán rừng nguyên sinh, bảo vệ thực bì để giữ độ ẩm. Trong năm 2024, Trung tâm sản xuất hơn 120.000 ngàn cây giống để cung ứng cho người dân và doanh nghiệp theo Nghị quyết số 09/2022/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam, trong đó Ngân sách hỗ trợ cho người dân 80% giá tiền mua cây giống sâm Ngọc Linh (01 năm tuổi) để người dân phát triển sản xuất; ngoài ra, còn cung ứng cho các doanh nghiệp để phát triển vùng sâm tạo nên vùng nguyên liệu sản xuất hàng hóa theo hướng chế biến sâu các dòng sản phẩm từ sâm Ngọc Linh (thực hiện cung ứng cho người dân huyện Nam Trà My 37.000 cây giống sâm Ngọc Linh 01 năm tuổi và doanh nghiệp qua hình thức bán đấu giá 2.300 cây giống sâm Ngọc Linh 02 năm tuổi).
Hình ảnh: Vườn ươm cây giống tại Trạm Dược liệu Trà Linh. Theo đánh giá của người dân địa phương được hỗ trợ cây giống sâm Ngọc Linh tại các xã Trà Linh, Trà Nam, Trà Cang, Trà Tập, Trà Dơn, Trà Leng và Trà Don thì nguồn cây sâm giống của Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam cấp cho người dân phát triển rất tốt, trồng 3 - 4 năm sau là ra hoa và cho hạt.
 |
 |
Hình ảnh: Trung tâm cung ứng cây giống cho người dân và doanh nghiệp.
Tỉnh Quảng Nam đã ban hành Đề án triển khai thực hiện Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 01/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, đặt mục tiêu đưa 02 Trung tâm sản xuất cây giống của tỉnh đạt quy mô sản xuất 500.000 cây giống/năm vào năm 2030. Những năm qua, diện tích trồng sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện Nam Trà My ngày càng mở rộng, đến nay diện tích được quy hoạch để phát triển trồng sâm hơn 15.500 ha. Chủ trương của tỉnh Quảng Nam đang tập trung nghiên cứu di thực, mở rộng diện tích trồng sâm Ngọc Linh ra một số huyện miền núi khác có điều kiện khí hậu tương đồng, để phát triển vùng nguyên liệu phục vụ cho ngành công nghiệp sản xuất chế biến sâu, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế xã hội.
Hiện nay, Trung tâm đã ban hành Bộ tiêu chuẩn đối với cây sâm Ngọc Linh giống 1 và 2 năm tuổi. Đồng thời, được Cục Trồng trọt cho phép lưu hành giống cây sâm Ngọc Linh trên phạm vi các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ (được đăng tải trên cổng thông tin điện tử cơ sở dữ liệu ngành Trồng trọt https://csdltrongtrot.mard.gov.vn). Đây là cơ sở khoa học và pháp lý để Trung tâm thực hiện tốt công tác bảo tồn nguồn gen cũng như là cơ sở sản xuất, cung ứng cây giống sâm Ngọc Linh đạt tiêu chuẩn và chất lượng./.
Hiện nay, Trung tâm đã ban hành Bộ tiêu chuẩn đối với cây sâm Ngọc Linh giống 1 và 2 năm tuổi. Đồng thời, được Cục Trồng trọt cho phép lưu hành giống cây sâm Ngọc Linh trên phạm vi các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ (được đăng tải trên cổng thông tin điện tử cơ sở dữ liệu ngành Trồng trọt https://csdltrongtrot.mard.gov.vn). Đây là cơ sở khoa học và pháp lý để Trung tâm thực hiện tốt công tác bảo tồn nguồn gen cũng như là cơ sở sản xuất, cung ứng cây giống sâm Ngọc Linh đạt tiêu chuẩn và chất lượng./.
Người viết: Nguyễn Cảnh Cường – Phòng kỹ thuật
Comment